Nieuws

Kijk hier voor alle activiteiten.

De Maand van de Geschiedenis is het grootste geschiedenisevenement van Nederland. In oktober staat het thema Zij/Hij centraal. In tijden van #MeToo en #HeForShe kijkt de Maand terug: hoe zijn genderverschillen historisch gevormd?

Maand van de GeschiedenisVanaf 2018 geven Nieuwe Veste, Stadsarchief Breda en Stedelijk Museum Breda samen invulling aan de Maand van de Geschiedenis in Breda. We willen zo de rijke historie van de stad op een aantrekkelijke manier onder de aandacht brengen van een breed publiek. Met Breda in Aktie! zetten we in 2018 een uitroepteken achter onze vertaling van het landelijk thema Opstand. Achter het thema van dit jaar plaatsen we een vraagteken: Zij/Hij? Met Zij/Hij? stellen we het publiek én onszelf de vraag wat die tegenstelling vandaag betekent. Dat doen we met bijzondere verhalen die zijn geworteld in onze stad en die de geschiedenis verbinden met de actualiteit. Het toevoegen van het vraagteken verwijst naar de boodschap dat wij geen verschil maken en dat gelijkheid nog steeds niet vanzelfsprekend is.   

Ontdek gisteren, begrijp vandaag 

Tijdens de Maand van de Geschiedenis belichten we drie onderwerpen die nauw met elkaar verbonden zijn door de betekenis van gelijkheid en diversiteit. We geven een beeld van genderverschillen in de lokale historie, van lang geleden, naar meer recent, tot en met nu.   

Maria van Antwerpen

Maand van de GeschiedenisHet goed gedocumenteerde maar haast ongelofelijke verhaal van de Bredasche Heldinne - geboren en gestorven in Breda - begint wanneer zij in 1746 als Jan van Ant dienst neemt in het Staatse Leger. Onder die naam trouwt ze met een vrouw. De geschiedenis herhaalt zich als ze in dienst gaat bij het Garnizoen Amsterdam en opnieuw huwt. Voor beide ‘misdaden’ is ze vervolgd en veroordeeld.   

De vrouwelijke cadetten op de KMA

Carrière maken in het leger was voor vrouwen lange tijd uitgesloten. Pas in 1978 werd de eerste vrouwelijke cadet toegelaten op de KMA. Sinds 1982 staan in Nederland alle functies in de krijgsmacht open voor vrouwen. Waar Maria van Antwerpen ruim twee eeuwen geleden nog werd veroordeeld als soldaat, kon in 2005 de eerste vrouwelijke generaal worden aangesteld. Defensie viert dit jaar 75 jaar vrouwen in de krijgsmacht.  

De LHBTI-gemeenschap in onze stad

De stereotype tegenstelling tussen man en vrouw doet de werkelijkheid geen recht. In de stad waar het eerste genderneutrale paspoort werd uitgegeven, moet je kunnen zijn wie je bent. Daarom geven we de Bredase LHBTI-gemeenschap in de Maand van de Geschiedenis een eigen gezicht.   

Programma

De hele maand oktober staat geschiedenis in de spotlights op diverse locaties in de stad. Voor elke leeftijd valt er tijdens de Maand veel te zien, te ontdekken en te bespreken – en ook zelf te doen! Er zijn exposities, lezingen en workshops.

Maand van de GeschiedenisIn NEXT, de projectruimte van Stedelijk Museum Breda, kom je in de tentoonstelling Zij/hij? meer te weten over het leven van Maria van Antwerpen. 

Haar carrière als soldaat slaat de brug naar de bijzondere verhalen van twaalf vrouwelijke cadetten van de KMA. De Bredase fotograaf Wiesje Peels maakte portretten van de LHBTI-gemeenschap die worden getoond in een buitenexpositie bij Nieuwe Veste. De sprekende beelden nodigen de kijker uit om zich af te vragen wat hij denkt te zien en – misschien nog belangrijker – of het antwoord ertoe doet. Na afloop van de expo neemt Stadsarchief Breda de portretten op in de collectie.   

Samen met Blind Walls Gallery geven we Maria van Antwerpen een eigen ‘blind wall’, een nieuwe muurschildering in de stad. We houden een spoken word-evenement met als thema ‘Alles inclusief’ en we organiseren theater-, film- en discussieavonden in samenwerking met Stichting BO, de Bredase belangenvereniging voor de LHBTI-gemeenschap. 

Alle activiteiten van De Maand van de Geschiedenis zijn gratis toegankelijk. 

Bekijk het programmaoverzicht.
Uitgebreide informatie over het programma vind je op de speciale pagina maandvandegeschiedenis.nl
Geschiedenis schrijf je samen. We organiseren de Maand van de Geschiedenis mét de stad en voor de stad. Dit jaar zijn we trots op de samenwerking met Stichting BO, de KMA/het Ministerie van Defensie en Blind Walls Gallery.

 

Meer nieuws >

5 filmmiddagen in oktober en november

Cock van BlerckIn oktober dit jaar is het 75 jaar geleden dat Breda bevrijd werd en er een einde kwam aan de Duitse bezetting. Dat vieren en herdenken we! Natuurlijk doet Stadsarchief Breda hieraan mee. De hele maand staan we stil bij het thema Vrijheid! en tonen we iedere vrijdagmiddag films van Bredase makers.  

Zij vertellen ons mooie maar ook indringende verhalen over oorlog en vrijheid. Door terug te kijken, ook naar de meer recente geschiedenis, realiseren we ons dat vrijheid, zoals die 75 jaar geleden bevochten werd, niet vanzelfsprekend is.

Vrijheid! organiseren we in samenwerking met filmmaker Liesbeth van Well.


Vrijheid! #1 – 4 oktober

Take Me To The Sea
Vier vluchtelingen uit Syrië en drie uit Eritrea vertellen hun persoonlijke verhaal met behulp van eigengemaakte poëtische teksten. De film geeft de vluchtelingen uit Breda een stem en gezicht.

Een film van Liesbeth van Well en Marianna Geraci - 14 minuten.
Inleiding door Liesbeth van Well.

De Wederopbouw in eigen persoon 
Eerste openbare vertoning van het filmportret van Cock van Blerck. "Vrijheid is niet te beschrijven, zo mooi", zegt Cock van Blerck in de film. Hij heeft twee levens in één verenigd. Zijn oorlogstrauma is nog steeds aanwezig. Maar de levenslust heeft duidelijk gewonnen.

Een film van Dabbe van den Brand en Liesbeth van Well - 24 minuten.
Inleiding door Liesbeth van Well.


Vrijheid! #2 – 11 oktober

Onbevangen Vastberaden
De documentaire gaat over het verzet van drie Bredase jongens tijdens de Duitse bezetting. In eerste instantie lijkt dat nog op spelen: NSB’ers pesten en aan radio’s knutselen. Maar naarmate de oorlog verhardt, verliezen de acties hun onschuldig karakter.

Een film van historicus Kees Wouters in opdracht van Stadsarchief Breda – 75 minuten.
Inleiding door Kees Wouters.
  

Vrijheid! #3 – 18 oktober

Zwarte Soldaten
Een confronterende documentaire over Nederlanders die tijdens de Tweede Wereldoorlog lid werden van de Waffen-SS. De film won in 2017 een Gouden Kalf tijdens het Nederlands Film Festival. Het is een prijs voor mediaproducties die bijdragen aan de discussie over Europa en de Europese waarden.

Een film van Joost Seelen - 50 minuten.

 
Vrijheid! #4 - 25 oktober

Achter de duinen
Documentaire over begraafplaats Vredenhof op Schiermonnikoog waar aangespoelde lichamen sinds 1923 tot en met de Tweede Wereldoorlog werden begraven, mede dankzij de medewerking van de Duitse bezetters. De film laat zien wat het betekent voor nabestaanden dat hun vermiste familielid een rustplaats heeft gevonden en dat er mensen zijn, zelfs verre vreemden, die zich om hen bekommeren.

Een film van Peter den Dungen – 54 minuten.
Inleiding door Peter van den Dungen.


 Vrijheid! #5 – 1 november

In het spoor van de Poolse bevrijders
Documentaire over de tienduizenden Poolse soldaten die in de Tweede Wereldoorlog hebben gestreden. 75 jaar geleden bevrijdden zij grote delen van ons land. Ze koesterden de hoop hun eigen vaderland óók te kunnen bevrijden, maar kwamen bedrogen uit. Velen leefden – vaak tot hun dood – in ballingschap in verschillende landen in West-Europa. We volgen het leven van de Poolse generaal Stanislaw Maczek. Zijn levensverhaal staat model voor wat veel Poolse mannen van zijn generatie hebben meegemaakt.

Een film van Raoul de Zwart – 45 minuten.
Inleiding door Raoul de Zwart.

 
Praktische informatie:
Locatie: Stadsarchief Breda, Parade 10
Wanneer: elke vrijdagmiddag in de maand oktober + op 1 november 2019, 14:00 – 16:00 uur, inloop vanaf 13.30 uur.
Gratis toegankelijk, aanmelden is niet nodig.
 
Meer info: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.of 076 529 4420

Meer nieuws >

In de studiezaal van het Stadsarchief

GezienskaartenSinds de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG), die in mei van dit jaar is ingevoerd, kunnen wij de gezinskaarten/het bevolkingsregister vanaf 1918, niet meer aanbieden via de website. Voor stamboom- en ander onderzoek is dat een stevige beperking gebleken. Vandaar dat wij het vanaf deze maand mogelijk hebben gemaakt om deze verwijderde gezinskaarten/bevolkingsregister op de pc’s in onze studiezaal in te zien.

Dit betekent dat je, wanneer je thuis in genealogische bronnen zoekt naar gezinskaarten, een slotjessymbool zult tegenkomen maar dat op de studiezaal dezelfde zoekactie toegang zal geven tot de gewenste gezinskaart.

 

Meer nieuws >

Lees het laatste nieuws (september 2019).

Open MonumentendagIn deze nieuwsbrief blikken we vooruit op een najaar vol activiteiten: Open Monumentendag, de Maand van de Geschiedenis en 75 jaar bevrijding van Breda.  En er is meer nieuws, dus lees vooral verder!

Wil je ook op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen? Je kunt je meteen inschrijven.

 

Meer nieuws >

Fotocollectie Egon Picker staat online.
Chassékazerne
Foto Egon Picker, collectie Stadsarchief Breda, id.nr. 20190754

In 2018 ontving Stadsarchief Breda een bijzondere collectie foto’s uit de nalatenschap van Egon Picker. 

Picker was een Duitse officier tijdens de Tweede Wereldoorlog en was gelegerd op de Chassékazerne in Breda. Tijdens deze periode heeft hij verschillende momenten vastgelegd op camera: officiële bezoeken, sport- en schietoefeningen, maar ook meer persoonlijke kiekjes van de binnenstad. Benieuwd? Alle foto's van Picker staan in onze beeldbank. Een selectie van de foto's vind je hier.

 

Meer nieuws >

Jaaroverzicht 2017-2018

Met gepaste trots presenteren we ons eerste jaaroverzicht en al zeggen we het zelf: er is veel werk verzet. En, de collectie blijft groeien!

We kijken niet alleen terug, maar begrijpen meer dan ooit dat we een taak hebben in het vastleggen van het nu – vandaag is morgen ook geschiedenis. We ondersteunen, faciliteren en delen. Het verhaal van Breda, dat vertel je het beste samen. Wat er allemaal is gedaan?
Je ziet het hier!

 

Meer nieuws >

Digitale netwerktaartDe afgelopen maanden schaarden Stadsarchief Breda en 8 andere erfgoedorganisaties zich middels het ondertekenen van het manifest achter de principes van de Nationale Strategie Digitaal Erfgoed. Daarmee geven zij het optimaal zichtbaar, bruikbaar en houdbaar maken van digitaal erfgoed in Nederland een extra impuls.

Onderdeel zijn van het Netwerk Digitaal Erfgoed betekent werken volgens bepaalde principes en een verschuiving van ‘instellingsdenken’ naar ‘netwerkdenken’. Een groeiend aantal organisaties uit de erfgoedsector staat achter deze werkwijze en gelooft dat alleen het maximale uit digitaal erfgoed gehaald kan worden als hierin samen wordt opgetrokken.

Meer weten over het manifest, kijk hier.

En wat een lekkere verrassing: als dank werden we getrakteerd op taart!

 

Meer nieuws >

Bredasche CourantStadsarchief Breda heeft enkele jaren geleden deelgenomen aan het project Metamorfoze , het nationale programma voor het behoud van het papieren erfgoed. 

Hiervoor zijn onze exemplaren van de Bredasche Courant - periode 1900-1950 m.u.v. de oorlogsjaren - in gedeeltes naar de Koninklijke Bibliotheek gebracht, die ze vervolgens liet digitaliseren. Het laatste deel - de jaren 1900-1913 - is nu toegevoegd aan Delpher, de grote landelijke kranten-, boeken- en tijdschriftendatabank. Dat betekent dat onze Bredasche Courant uit de jaren 1900-1939, 1945-1950 nu compleet online te bekijken is en beschikbaar voor onderzoek. Overigens zijn de jaren 1814-1870 van de Bredasche Courant al eerder opgenomen in Delpher; dit betreft kranten uit de eigen collectie van de Koninklijke Bibliotheek.

Met de laatste toevoeging staan er nu ruim 20.000 exemplaren online!

 

Meer nieuws >

VeleHandenWat is dat snel gegaan! Maar liefst 164.622 akten uit de Burgerlijke Stand van Gemeente Breda zijn nu aangevuld en gecontroleerd! En om nog maar wat uitroeptekens te gebruiken: dat allemaal dankzij jullie!

Dankjewel iedereen! We bedanken in het bijzonder Everlien Salawan Bessie-Liet en mevrouw Coldeweij: wat hebben jullie veel werk verzet zeg! Een topprestatie!

VeleHanden is een online platform waar we samen archieven beter toegankelijk kunnen maken. In ons geval heeft de Burgerlijke Stand een flinke update gekregen: alle data van geboorten, huwelijken en overlijden zijn toegevoegd. Waardevolle info, zeker voor stamboomonderzoekers.

Meer nieuws >

gezinskaartenOp 25 mei treedt de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) in werking. De AVG verbiedt het publiceren van persoonsgegevens van nog levende personen, vooral als het om zogenaamde bijzondere persoonsgegevens gaat, zoals religie.

Deze bijzondere persoonsgegevens staan vermeld op gemeentelijke gezinskaarten en bevolkingsregisters die door Stadsarchief Breda worden bewaard. Als gevolg van de nieuwe privacywetgeving mogen we de gezinskaarten/bevolkingsregisters vanaf 1918 niet meer aanbieden via de website.

Dat betreuren we, maar we respecteren de AVG.

Meer nieuws >

Auteursrechtelijke risico’s voor archiefinstellingen veel groter dan gedacht

Stadsarchief Breda heeft bijna 28.000 historische foto’s van het internet gehaald. Aan het online publiceren van deze foto’s blijken grote auteursrechtelijke risico’s te kleven.

Erfgoed Leiden verloor onlangs een rechtszaak over het online publiceren van anonieme prentbriefkaarten uit het begin van de 20e eeuw. Vanwege deze zaak haalt Stadsarchief Breda de anonieme prentbriefkaarten en foto’s uit de collectie offline.

Grote gevolgen voor publiek
De afgelopen jaren heeft Stadsarchief Breda veel geïnvesteerd in digitalisering van archiefmateriaal en in de ontwikkeling van de online beeldbank. Het gebruik van de collectie is daardoor explosief toegenomen. Die ontwikkeling dreigt nu te stagneren.

Anonieme makers
Stadsarchief Breda doet veel onderzoek om rechthebbenden op te sporen en afspraken met hen te maken voordat ze afbeeldingen op internet publiceren. In het geval van oude prentbriefkaarten is meestal niet bekend wie de maker is van de foto op de kaart, maar wel wie de uitgever is. Auteursrechten van uitgeverijen vervallen na 70 jaar; auteursrechten van makers echter pas 70 jaar na de dood van de maker. Archiefinstellingen verkeerden daarom in de veronderstelling dat zij anonieme prentbriefkaarten ouder dan 70 jaar in hun beeldbanken mochten publiceren. Nu blijkt dat dat toch niet zo is.

Landelijke trend
Niet alleen Stadsarchief Breda neemt maatregelen. Tientallen archiefinstellingen in het hele land doen hetzelfde. Bij Erfgoed Leiden gaat het om ruim 100.000 foto’s; in Tilburg om  80.000; in Haarlem om 56.000. Bij elkaar worden er zo honderdduizenden digitale afbeeldingen aan het publieke digitale domein onttrokken.

Hoger beroep
Erfgoed Leiden heeft hoger beroep aangetekend tegen het vonnis van de kantonrechter. De zaak wordt ondersteund door de branchevereniging. “Niet alleen onze achterban, maar vooral ons publiek wordt gedupeerd door dit vonnis,” aldus voorzitter Chantal Keijsper. “Het is van het grootste belang dat dit van tafel gaat.”

Ruim 320.000 foto’s nog wel online!
In afwachting van het hoger beroep staan er nog steeds 323.884 foto’s in de beeldbank van Stadsarchief Breda, een gigantisch aantal. Benieuwd? Je bekijkt ze hier.

Meer nieuws >

 
Wandelapp Vrede van Breda
Stadsarchief Breda en izi.TRAVEL presenteren de gratis digitale wandelroute Vrede van Breda. 

De Vrede van Breda is een stadswandeling langs plekken in Breda waar 350 jaar geleden werd gewerkt aan de vrede. En langs plekken waar die vrede van toen als uitgangspunt is genomen voor uitingen over vrede nu. Via je smartphone krijg je informatie over de plekken waar de Nederlandse, Engelse, Franse, Deense en Zweedse afgevaardigden waren ondergebracht, waar ze elkaar troffen en waarom de onderhandelingen pas na een moeizame start op gang kwamen. Je loopt langs de Vrede Fontein en de Flags of Peace. Wanneer je de route helemaal uitloopt kom je bij het nieuwe Stedelijk Museum Breda, waar onder meer een tentoonstelling over de Vrede van Breda is te zien. En onderweg is er natuurlijk veel meer moois te zien in het centrum van Breda.

izi.TRAVEL is een audiogids met wandelroutes langs interessante bezienswaardigheden en musea in meer dan 900 steden over de hele wereld, waaronder de Vrede van Breda stadswandeling. Je loopt dan bijna drie kilometer in ongeveer een uur.

Je kunt de izi.TRAVEL app voor je smartphone hier gratis downloaden:

 

 

 

Meer nieuws >

 

Het notarieel archief op onze website (onderdeel van de collectie Genealogie) is weer uitgebreid.

Zo zijn er van het notarieel archief Breda 1543-1700 ongeveer 146.000 persoonsvermeldingen bij gekomen en van het notarieel archief Teteringen (periode 1843-1905) plusminus 107.000 persoonsvermeldingen. Samen goed voor zo’n 250.000 nieuwe persoonsvermeldingen, verspreid over zo’n 63.000 akten!

Voordat de akten getoond kunnen worden op de website, worden ze geïndexeerd via het repertoire van de notarissen. Bij de notariële akten van Teteringen is dit nauwkeurige werk gedaan door vrijwilligers John Hoevenaar en Henk Kok, waarvoor onze dank.

Meer nieuws >