Nieuws

19 mei

Gerhard van de RhoerOp donderdag 19 mei wordt om 10.00 uur in aanwezigheid van burgemeester Paul Depla en genodigden voor het huis aan de Julianalaan 73 de eerste Stolperstein in Breda gelegd. Dit is de eerste steen van wat uiteindelijk een monument kan worden van ongeveer 120 Stolpersteine op zo’n 50 verschillende locaties in de stad. De Stolpersteine staan symbool voor het vasthouden van de herinnering aan wat is gebeurd in de Tweede Wereldoorlog en om de verhalen van de omgekomen mensen te blijven vertellen.  
  
Stolpersteine  
Stolpersteine, of struikelstenen, is een project van de Duitse kunstenaar Gunter Demnig. Het is een monument voor de slachtoffers van het nationaalsocialisme en over heel Europa verspreid. De stenen worden aangebracht in het trottoir voor de vroegere woonhuizen van mensen die door de nazi’s zijn verdreven, gedeporteerd en vermoord. De Stolpersteine in Breda herinneren aan de vermoorde Joden, en mogelijk andere bevolkingsgroepen zoals de Sinti en Roma, die vanwege hun afkomst zijn omgebracht.    
   
Burgemeester Paul Depla: "Vrijheid is niet vanzelfsprekend. De hartverscheurende beelden die nu dagelijks voorbij komen van de oorlog in Oekraïne benadrukken deze boodschap des te meer. De Stolpersteine dragen bij in de bewustwording, het gedenken en herdenken van het leed wat oorlog en geweld veroorzaken. Gedurende de Holocaust werden talloze mensen opgepakt, weggevoerd en vermoord enkel en alleen omdat ze waren wat ze waren: Joods. Een vreselijk hoofdstuk uit onze geschiedenis, maar wel een deel dat we ons moeten blijven herinneren. De Stolpersteine helpen daarin. Ze geven de slachtoffers een gezicht, vertellen hun verhaal en maken dat de aantallen waar we over lezen of horen ook personen worden. De Stolpersteine vormen daarom niet alleen voor de Joodse gemeenschap een monument, maar voor ons allemaal”.  
    
De Stolpersteine zijn van beton en zijn 10 bij 10 bij 10 centimeter groot. Op de kop zit een messing plaatje met daarin naam en geboortedatum, de deportatiedatum, en de datum en plaats van ombrengen van de betreffende persoon. De Stolpersteine voor Nederland worden gemaakt door kunstenaar Alexander Stukenberg.   
  
Gerhard van de Rhoer  
De eerste Stolperstein in Breda is voor Gerhard van de Rhoer (1884-1942). Deze Bredanaar was in juni 1942 bij goed weer in hemdsmouwen in zijn voortuin aan het werk. Hij had zijn jasje met Jodenster uitgetrokken. Zijn buurvrouw zag dat en meldde dat bij de autoriteiten. Van de Rhoer werd gearresteerd en naar het Huis van Bewaring gebracht. Begin juli wordt hij overgeplaatst naar Kamp Haaren. Van daaruit wordt hij via Kamp Amersfoort naar Kamp Mauthausen vervoerd, waar hij op 30 oktober van hetzelfde jaar op 58-jarige leeftijd overlijdt.   
    
Zijn echtgenote, Regina van de Rhoer–Druijf, duikt met de kinderen en kleinkind onder. Zijn kleinzoon en naamgenoot heeft Gerhard van de Rhoer voorgedragen voor de eerste Stolperstein in Breda. Bij het leggen van de steen is de inmiddels 85-jarige Van de Rhoer aanwezig.   
    
Het initiatief voor het leggen van Stolpersteine in Breda is genomen door een hiervoor speciaal in het leven geroepen projectgroep waaraan naast burgers ook Stadsarchief Breda deelneemt. Wil je ook een bijdrage leveren aan het leggen van Stolpersteine in de stad, dan kan je contact opnemen via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..  Elke bijdrage is welkom, in welke vorm dan ook.

Wil je meer weten over het leven van Gerhard van de Rhoer? Lees dan op deze pagina  zijn verhaal.

 

Meer nieuws >

Open!
stadsarchief weer geopend
foto: Stadsarchief Breda

De verbouwing is bij ons dan wel klaar maar in de rest van de Chassékazerne wordt nog steeds hard gewerkt. Vanwege de onvoorspelbaarheid van de werkzaamheden is onze studiezaal helaas weer alleen op afspraak geopend.

Dit zijn de openingstijden op afspraak:

Dinsdag: 10.00-16.00
Donderdag: 10.00-16.00
Zaterdag: 10.00-14.00


Kan je op genoemde tijdstippen niet, laat het ons dan weten. Wij kijken dan of we op een van de overige dagen iets met je kunnen afspreken.


Een afspraak maak je door een mailtje te sturen naar: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. Onze studiezaalmedewerkers plannen je dan in. Graag tot ziens!

 

Meer nieuws >

mei 2022
 Links: De Stolperstein die 19 mei gelegd wordt. Rechts: Gerhard van de Rhoer.
Links: De Stolperstein die 19 mei gelegd wordt. Rechts: Gerhard van de Rhoer.

In deze nieuwsbrief kondigen we de eerste Stolperstein in Breda aan, en kijken we alvast vooruit naar de Bredase Maand van de Geschiedenis. En jullie kennen vast de PARA nog… Gaan we ook iets leuks mee doen!

Wil je ook op de hoogte blijven van de laatste ontwikkelingen? Je kunt je meteen inschrijven.

 

Meer nieuws >

nieuwe foto’s
kraamkliniek Moederheil
Foto: M. Boot

In samenwerking met drs. Eugénie Smits van Waesberghe en gemeente Breda is de online expositie ‘Moederheil, doorgangshuis voor ongehuwde vrouwen’ op onze website te zien. Hierin zie je nooit eerder vertoonde foto’s van kinderen en oud-personeel van Moederheil/ Valkenhorst.

De afbeeldingen beslaan een flink deel van de periode waarin Moederheil/ Valkenhorst aan de Valkenierslaan onder andere als gesloten kraamkliniek voor ongehuwde moeders en hun kinderen te boek stond.

Online archief bekijken
Bij het inrichten van het online archief is met een aantal zaken rekening gehouden, zoals de leeftijdsopbouw van de doelgroep (met name afstandsouders en oud-personeel). Een ander belangrijk uitgangspunt is dat iedereen op hetzelfde moment en dezelfde wijze toegang heeft tot het beschikbare materiaal. Het online archief is nog lang niet volledig. Het kan steeds verder worden uitgebreid.

Heb je ook foto’s of ander materiaal m.b.t. Moederheil, laat het ons weten en stuur een mail naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

De afbeeldingen in de online fotocollectie zijn te bekijken maar vanwege auteursrechten niet downloadbaar. Er staan geen namen of andere identificeerbare gegevens bij de albums of foto’s, dit i.v.m. de privacy-voorschriften.

Een groot deel van de verzameling foto’s en albums kan vanwege de auteurs- en privacyrechten, in overleg met het stadsarchief, alleen op de studiezaal worden ingezien.

Contact
Voor opmerkingen of vragen over het online fotoarchief en/of bepaalde afbeeldingen kun je terecht bij het Stadsarchief: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken..

Vragen in relatie tot je dossier bij Moederheil  kun je stellen bij het FIOM.

Voor opmerkingen/ vragen over andere instellingen in relatie tot binnenlandse afstand en adoptie, kun je contact opnemen met de volgende belangenorganisaties:
Verleden in Zicht Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Meldpunt Adoptie Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

 

Meer nieuws >

nieuwe publicatie

Brieven uit SpanjeArtist in Residence Witte Rook, Stedelijk Museum Breda en kunstinstituut Melly presenteerden zaterdag 4 december de publicatie van Brieven uit Spanje.  

Deze publicatie van kunstenaars Carme Nogueira en Elena Prado is tot stand gekomen naar aanleiding van het residencyproject ‘Brieven uit Spanje - Op het spoor van de Spaanse gemeenschap in Breda’ dat in 2020 heeft plaatsgevonden, in samenwerking met het stadsarchief. 

De publicatie Brieven uit Spanje is te koop bij Stedelijk Museum Breda en verkrijgbaar in het Spaans, Nederlands en Engels.

 

Meer nieuws >

online beschikbaar

ordonnantie brouwersEen nieuwe bron is online beschikbaar gekomen: onze gildearchieven zijn gedigitaliseerd en nu te raadplegen via de website!  
Het gaat om meer dan 6000 scans gekoppeld aan een dertigtal gildearchieven. Sommige van deze archieven gaan terug tot de vijftiende eeuw.  
Een gilde? Wat is dat eigenlijk? In de digitale expositie krijg je antwoord op die vraag en kom je meer te weten over de Bredase gilden. Die webexpo bekijk je hier.  
Zoektip! 
 
Typ gilde* (met dat sterretje) in als zoekterm op deze zoekpagina en je krijgt een overzicht van alle gildearchieven. Kies bijvoorbeeld ‘Het gilde van de Brandewijnstokers Breda’ en klik daarna op ‘hele toegang’. Als je een inventarisnummer aanklikt, zie je de bijbehorende scans.

Meer nieuws >

kadastrale minuutplannen uit 1824 online

Kadastrale MinuutplannenBij Stadsarchief Breda was het historisch kadaster al gedeeltelijk te raadplegen via de Archiefviewer en nu is daar de Minuutviewer bijgekomen.

Ben je op zoek naar de bewoningsgeschiedenis van een pand in Breda, dan kom je vroeg of laat bij het kadaster terecht. Bij Stadsarchief Breda was het historisch kadaster al gedeeltelijk te raadplegen via de Archiefviewer en nu is daar de Minuutviewer bijgekomen. Goed nieuws want met die aanvulling kun je je zoektocht verder uitbreiden.

Zo vond je in de Archiefviewer alle eigenaren van een perceel grond tot ca. 1980. Alleen de allereerste kaarten uit 1824 ontbraken daarin, de zogenaamde minuutplannen. Deze bekijk je nu in de speciale Minuutviewer die we samen met de collega’s van Erfgoed Breda ontwikkelden. Op hun website lees je meer over de gegevens die opgenomen zijn in de Minuutviewer. De Archiefviewer is i.v.m. rechten alleen te bekijken op onze studiezaal.

Wil je de Archiefviewer op de studiezaal bekijken, maak dan een afspraak voor een bezoek.

 

Meer nieuws >

Groepsportret bij bruiloft
Groepsportret bij bruiloft van Seraphine Plasman (geboren te Breda op 17 augustus 1908) en Leonardus van Gastel (geboren te Breda op 26 april 1908).

Stadsarchief Breda heeft nieuwe indexen en scans van de burgerlijke stand online gezet. Om precies te zijn gaat het om de geboorteaktes uit 1920, huwelijksaktes uit 1944, 1945 en om de overlijdensaktes uit 1969 en 1970.

Hiermee hebben we de mogelijkheid om digitaal stamboomonderzoek te plegen weer met een aantal jaren vergroot. Ondertussen werken we hard door aan het verder digitaal ontsluiten van de burgerlijke stand.
Je kunt de nieuwe aktes hier raadplegen.

 

Meer nieuws >

Vanaf 5 november 2021

Oud schriftHet stadsarchief organiseert dit jaar weer cursussen oud schrift voor beginners en voor gevorderden. Inmiddels zijn beide cursussen van start gegaan.  

In het najaar van 2022 worden nieuwe cursussen gegeven. Houd deze pagina in de gaten voor de exacte data.

 

Meer nieuws >

oktober 2021

Bredase Maand van de GeschiedenisOok in Breda steken we in oktober de handen uit de mouwen!
De agenda van de Bredase Maand van de Geschiedenis staat boordevol activiteiten.
Het diverse programma dat we met elkaar voor de stad maken, check je hier.

 

Meer nieuws >

Bredase notarissen 1843-1905
het notariskantoor van mr. F.H.J.J. Suys, ca. 1920 
Foto: het notariskantoor van mr. F.H.J.J. Suys, ca. 1920  

Ons nieuwe Vele Handen-project staat online! Al wel een tijdje want er zijn al heel wat mensen die ons hard aan het helpen zijn. Maar… alle hulp is nog welkom! 

We hebben de repertoria gescand van notarissen die in de periode 1843-1905 in Breda gevestigd waren. Alles bij elkaar levert dat zo’n 3500 scans op, die voor je klaar staan op het crowdsourcing platform Vele Handen.  

Vanaf 1811 was een notaris verplicht om jaarlijks een overzicht te maken van de door hem afgegeven aktes. Zo’n overzicht noemen we een repertorium. Het repertorium vermeldt per akte de datum, de aktesoort en een korte samenvatting met daarin de personalia van betrokken partijen. Repertoria zijn dus de wegwijzers in notariële archieven en een belangrijke bron bij stamboom- en huizenonderzoek! 

Help jij mee om deze bronnen digitaal doorzoekbaar te maken? Check hier ons Vele Handen-project.

 

Meer nieuws >

1 dec.2020
coronacollectie
foto: Stadsarchief Breda

Stadsarchief Breda roept alle Bredanaars op om mee te bouwen aan een erfgoedcollectie over het coronavirus en de gevolgen daarvan in de stad.
Ons hele land en de rest van de wereld staan op z’n kop. Het coronavirus raakt ons allemaal en beheerst momenteel het nieuws. Deze herinnering willen we samen vastleggen en levend houden voor de toekomst.

Voor de geschiedschrijving van de toekomst zullen de overheidsarchieven die we nu vormen een belangrijke bron zijn. Maar informatie van particuliere instellingen, bedrijven en individuen is juist ook het bewaren waard. Om die veilig te stellen doet Stadsarchief Breda nu een beroep op het publiek.
We vragen Bredanaars mee te helpen door ons foto's, filmpjes of documenten te sturen die iets zeggen over de invloed van het coronavirus op het leven in de stad en de omliggende dorpen. Daarvoor kan een speciaal aangemaakt contactformulier worden gebruikt. Je kunt kiezen voor een formulier met gebruik van DigiD of zonder DigiD.

Waar zijn we naar op zoek?

• Foto’s en filmpjes van het leven in de stad in tijden van corona: op straat, maar ook in eigen huis, tuin of op het balkon. Foto’s van de informatieborden, spreuken op straat, solidariteitsacties.
• Flyers en posters, met mededelingen over coronamaatregelen e.d. - die kan je uiteraard ook later opsturen, als ze niet meer nodig zijn.
• Opgetekende ervaringen, briefjes, aantekeningen en tekeningen, dagboeken of memoires.

Wat doet het stadsarchief al?

Digitale bronnen: dit soort bronnen zijn vergankelijk. Alle corona-nieuwsberichten zullen aan het einde van deze crisis snel weer verdwenen zijn. Om ze duurzaam te kunnen bewaren, archiveren wij de website van Gemeente Breda en leggen we de gemeentelijke besluitvorming vast.
Foto (en film): het stadsarchief laat op eigen initiatief de situatie in Breda door fotografen vastleggen. Die foto’s worden opgenomen in de collectie; zo ook een aantal films. Bovendien worden foto's verworven van amateurfotografen die de situatie in de stad vastleggen.

Benieuwd naar de resultaten? De coronacollectie bekijk je in onze beeldbank.

  

Meer nieuws >

nieuwe foto’s van Breda tijdens de bezetting
de stad in oorlogstijd
Een groep Duitse soldaten voor een gebombardeerd pand in de Julianastraat in het Ginneken. Linksvoor een broodkar.

Stadsarchief Breda heeft vier nieuwe fotoalbums aan de beeldbank toegevoegd.
De albums geven een beeld van Breda in oorlogstijd, door de ogen van de bezetter. De aanwezigheid van de Kriegsmarine is duidelijk zichtbaar, maar ook de binnenstad en omgeving van Breda staan op de foto.

Benieuwd? De complete albums vind je hier in de beeldbank.
Een selectie van foto’s uit de albums vind je in deze webexpositie

 

Meer nieuws >

beelden van Breda tijdens de coronacrisis
Beeld van Breda tijdens de coronacrisis
Foto: Johan van Gurp

In april riepen we iedereen op om bij te dragen aan de Bredase coronacollectie. Aan de oproep werd goed gehoor gegeven, inmiddels staan er meer dan 1000 beelden online! Een selectie daarvan bekijk je in deze webexpo. De rest van de collectie vind je in de beeldbank.

Natuurlijk is materiaal nog steeds welkom!  Wil je ons ook iets aanbieden? We zijn op zoek naar foto’s, filmpjes, tekeningen, posters, gedichten, mijmeringen en eigenlijk alles dat inzicht geeft in deze rare tijd. Help ons mee de herinnering vast te leggen en draag bij via deze pagina.

 

Meer nieuws >

Vanaf nu te zien op studiezaal

Begin dit jaar heeft Stadsarchief Breda i.v.m. de problematiek rond auteursrecht bijna 28.000 historische foto’s van de website gehaald.

Die beelden zijn vanaf nu weer online te vinden maar achter een slotje. Op de studiezaal kun je ze wel komen bekijken. Voor onze openingstijden, kijk hier.

Onze uitgebreide collectie met ruim 334.000 foto’s, die je online kunt zien, ontdek je hier.

 

Meer nieuws >